De boer ontvangt een goede prijs voor zijn producten.
Het is goed voor de omgeving, want de producten leggen weinig voedselkilometers af. Bovendien zijn alle producten biologisch, dus met respect voor het milieu geproduceerd.
En verser kan bijna niet: gisteren geoogst, vandaag op uw bord. Bovendien smaakt het extra lekker als je weet waar je voeding vandaan komt.
Leen en Lucie van Zelderen in Jouswier (vlak bij het Lauwersmeer) verwerken de melk van hun 30 koeien op ambachtelijke wijze tot kaas. Ze werken al jaren op biologisch-dynamische wijze. De koeien houden hun hoorns en grazen in de kruidenrijke weiden. Op de 26 hectare landerijen staan meer dan 75 soorten grassen en kruiden. En dat proef je terug in de kaas!
De merknaam Marlannen is afkomstig van het drooggevallen meer ‘de Marlannen’ dat tot de afsluiting van de Lauwerszee in open verbinding stond met de Waddenzee. In dit landschap, waar ’s zomers de koeien van Leen en Lucie grazen, bevindt zich een van de grootste gruttobroedgebieden van Europa.
Leen en Lucie maken boerderijkaas van jong tot oud en 8 soorten kruidenkaas. In de boerderijwinkel verkopen ze naast de kaas een assortiment aan droogwaren.
Bonaventura is specialist in bio vlees en groenten. Het kloppende hart van Bonaventura is gelegen in Ternaard op ’t Skoar, direct gelegen aan de mooie zeedijk. De familie Engels heeft hier haar biologisch-dynamisch gemengd bedrijf. Gemengd wil zeggen dat ze vollegrondsgroenten telen, alsook vleeskoeien hebben. Er wordt een breed assortiment aan groenten geteeld: rode en witte kool, knolselderij, aardappelen (Agria), spruiten, wortelen, groene en oranje pompoen, en vele andere groenten.
De koeien zijn van het Gasconne-ras. Dit is een gemarmerde vleeskoe, die nog niet heel bekend is in Nederland. Het varkensvlees dat Bonaventura heeft is afkomstig van hun collega-boeren Lesterhuis-van der Meijden uit het Groningse Holwierde. Daarnaast heeft Bonaventura lamsvlees. De lammeren hebben rondgelopen in het nabijgelegen Hiaure, bij collega-boer Sjoerd de Hoop.
De Koarte Warren is een biologisch melkveebedrijf in Haskerdijken. Naast koeien houden Catharinus Veninga en Jacqueline Maks een klein aantal kippen. Maar er loopt nog veel meer rond op de boerderij: geiten, schapen, pony’s en konijnen. Op de boerderij worden rondleidingen verzorgd en de boerderijwinkel is de hele week geopend.
Rond de boerderij van de familie Ykema in Hichtum (vlak boven Bolsward) scharrelen ongeveer 6000 biologische kippen. Verder heeft het bedrijf ongeveer 70 schapen en is er een boerencamping.
Bakkerij Bolhuis bestaat al meer dan 35 jaar. In 2002 heeft Berend Bolhuis de bakkerij van zijn vader overgenomen. Hij heeft gekozen voor biologisch omdat de lijnen met de boeren korter zijn. Alle graan komt uit de streek en wordt door Molen ’t Lam uit Woudsend gemalen. Het gebruik van graan uit de streek is te proeven in de producten: in 2008 is bakker Bolhuis uitgeroepen tot Friese Held van de Smaak.
Jochum de Boer is biologische kasteler in Kimswerd, vlak bij Harlingen. In zijn kas met een oppervlak van bijna 1ha teelt hij zo’n 30 verschillende groenten en kruiden per jaar. De kas wordt niet bijverwarmd. In de zomer, wanneer het warm en licht is in de kas, is er een overvloed aan gewassen. En in de winter groeien gewassen als postelein, raapsteel en veldsla.
Elk seizoen een ander assortiment. Jochum: ‘Ik eet na de zomer het hele jaar geen aubergines of aardbeien. Totdat ze hier weer opnieuw aan de plant groeien. Juist dan zijn ze zó lekker! Ik geloof niet in het hele jaar alles kunnen eten. Er valt juist enorm veel te genieten van de verschillende groeikrachten en smaken van elk jaargetijde’.
Tuinderij de Cuynder ligt tussen Donkerbroek en Makkinga in een prachtige bosrijke omgeving. Op twee hectare grond verbouwen Aat Oosenbrug en Folkert Donker oude groenterassen. Palmkool, wâldbeantsjes, diverse soorten tomaat en komkommer zijn slechts enkele voorbeelden van de 250 soorten bijzondere groenten, kruiden en bomen. Voor vogels en vlinders is het een waar paradijs. Deze soortenrijkdom past helemaal bij de tuinders: niet de productie staat voorop, maar het voorzien in een plek waar de natuur zoveel mogelijk tot zijn recht kan komen. De visie van Aat en Folkert: zoveel mogelijk mensen laten proeven hoe groenten eigenlijk horen te smaken.
De bloemkool wordt geteeld door Loes en Kees Nieuweboer uit Pietersbierum. Het bedrijf ligt pal achter de waddenzeedijk boven Harlingen. Op het bedrijf wordt winterpeen, aardappelen, graan en grasklaver geteeld, maar bloemkool is de belangrijkste teelt.
De broccoli wordt geteeld door Jan en Eelkjen Bruinsma op hun bedrijf ‘Vredenoord’ in Sexbierum. Ook dit bedrijf ligt achter de waddenzeedijk boven Harlingen. Op 50 hectare grond worden broccoli, uien, wortelen, pootaardappelen en graan verbouwd. Het voordeel van de ligging aan de waddenkust is dat de gewassen snel droogwaaien waardoor er minder kans op schimmelziekten is. De ligging aan zee zorgt voor schone lucht, omdat er weinig verkeer is en veel frisse zeelucht. Doordat het ook vaak koeler is dan in de rest van Nederland, bloeien de gewassen niet te snel. De mooie grond is heel geschikt voor koolteelt, want er zijn weinig insecten. Er wordt alleen bemest met vaste mest, waardoor de bodemvruchtbaarheid in stand wordt gehouden. In het seizoen wordt de broccoli wekelijks geplant, waardoor vanaf midden juni tot eind november de handgesneden broccoli geleverd kan worden.
Het biologische akker- en tuinbouwbedrijf van Jan Pieter van der Plaats ligt in Workum, vlak bij het IJsselmeer. Het is een echt familiebedrijf, dat sinds 1980 biologisch werkt. Jan Pieter verbouwt granen (onder andere voor brouwerij Us Heit), aardappels en groenten. De producten worden verkocht via de boerderijwinkel en via de webwinkel GezondGemak. Naast het landbouwbedrijf heeft Jan Pieter de boerderijcamping Sudersé.
In Woudsend staat de oudste korenmolen van Friesland, op z’n Fries gezegd: Mole ’t Lam. Molenaar Cees Notenboom en zijn vrouw Marjon Notenboom malen in deze 17e eeuwse molen diverse granen tot meel. Dat gebeurt op traditionele wijze met twee maalstenen. Cees en Marjon halen de granen zoveel mogelijk bij biologische boeren uit de streek, onder andere bij Jan Pieter van der Plaats. En de melen worden regionaal afgezet, onder ander bij brouwerij Us Heit en bakker Bolhuis.
De Friese bierbrouwerij Us Heit in Bolsward is een klein familiebedrijf. Brouwer Aart van der Linde noemde zijn bedrijf naar de eerste Friese stadhouder. Hij wordt beschouwd als de vader aller Friezen, oftewel: Us Heit. In de beginjaren stond de brouwerij in het plaatsje Twellegea, een naam die nog doorklinkt in Twels pilsener. Alle bieren worden gebrouwen met biologische grondstoffen. Het gerst wordt verbouwd door Jan Pieter van der Plaats. Het bier van Us Heit valt in de smaak: in september 2009 is Aart van der Linde uitgeroepen tot Held van de Smaak 2009. De jury prees, naast uiteraard de smaak, het feit dat de granen uit de streek komen en dat de afzet in eigen regio plaatsvindt. Us Heit bier is vrijwel niet buiten Friesland verkrijgbaar. Lees meer over brouwerij Us Heit op www.usheit.nl.
Dit fruitparadijs ligt in Engwierum, vlak bij het Lauwersmeer. Marja Woudstra en Rien Vink zijn in 1999 gestart met hun bedrijf. Op 1,6 hectare grond telen zij een heleboel fruitsoorten: appels, peren, bramen, frambozen, aardbeien, kruisbessen, rode bessen, kersen, pruimen en duindoorn. Omdat de Lauwershof dicht bij de Waddenkust ligt, waait er meestal een frisse zeewind. Dat is goed voor de planten, want zo drogen ze sneller op. En dat vermindert de kans op schimmels.
Verswarengroothandel de Zaai-Ster in Leek haalt haar producten zoveel mogelijk bij producenten uit noord Nederland. Deze producten worden onder andere verkocht onder de merknaam Puur Noord Nederland. Komen de producten van verder, dan werkt De Zaai-Ster het liefst samen met andere biologische groothandels. Een voorbeeld: de Zaai-Ster heeft zelf relatief weinig citrusvruchten uit Italië nodig. Samen met andere groothandels bestelt ze dan een hele vrachtwagen vol citrusvruchten naar Nederland. Samenwerking met andere partijen maakt de hele keten
dus efficiënter.
Behalve dat deze beperking van voedselkilometers beter is voor het milieu, betekent het ook een hogere prijs voor de producenten.
De Nieuwe Band in Marum is een groothandel in biologische droogwaren. De Nieuwe Band haalt de producten het liefst van zo dichtbij mogelijk. En het liefst van biologische producenten die ook fair trade hoog in het vaandel hebben. De groothandel hanteert een transparante prijs, waarbij de boeren een goede prijs voor hun product krijgen en waarbij de prijs tegelijkertijd voor de consument betaalbaar blijft. Dit krijgen ze voor elkaar door onder andere een sobere bedrijfsvoering. De Nieuwe Band hecht aan duurzame relaties met haar producenten. Met de meeste van haar 200 leveranciers heeft ze een jarenlange relatie. Dit biedt de producenten zekerheid van afzet en daarmee inkomenszekerheid. De Nieuwe Band stelt een aantal van haar producenten op de website aan ons voor: www.denieuweband.nl/producenten.
De bijenvolken van imker Bauke Wiersma staan in het vroege voorjaar bij de koolzaadvelden in het Oost-Groningse Vriescheloo. In mei, wanneer de koolzaadplanten zijn uitgebloeid, wordt de honing uit de raten geslingerd. De honing wordt tien dagen geroerd in een emmer, zodat het fijn uitkristalliseert. Door het roeren wordt de honing goed smeerbaar. De frisse smaak geeft een eigen smaakboeket aan de koolzaadhoning. Ondertussen verhuizen de bijenvolken naar Beetsterzwaag, waar de bijen nectar verzamelen uit zomerbloeiers als de witte klaver en de lindeboom. Deze zomerse Beetsterzwaagster honing wordt in juli uit de raten geslingerd en is fruitig van smaak. De bijenvolken verhuizen in de nazomer naar het Lauwersmeer. De bloemen in dit Waddengebied leveren nectar die de bijen omzetten in honing dat rijk van smaak is.
Leen en Lucie van Zelderen in Jouswier (vlak bij het Lauwersmeer) verwerken de melk van hun 30 koeien op ambachtelijke wijze tot kaas. Ze werken al jaren op biologisch-dynamische wijze. De koeien houden hun hoorns en grazen in de kruidenrijke weiden. Op de 26 hectare landerijen staan meer dan 75 soorten grassen en kruiden. En dat proef je terug in de kaas!
Jochum de Boer is biologische kasteler in Kimswerd, vlak bij Harlingen. In zijn kas met een oppervlak van bijna 1ha teelt hij zo’n 30 verschillende groenten en kruiden per jaar. De kas wordt niet bijverwarmd. In de zomer, wanneer het warm en licht is in de kas, is er een overvloed aan gewassen. En in .jpg)
de winter groeien gewassen als postelein, raapsteel en veldsla.
Tuinderij 
honing uit de raten geslingerd. De honing wordt tien dagen geroerd in een emmer, zodat het fijn uitkristalliseert. Door het roeren wordt de honing goed smeerbaar. De frisse smaak geeft een eigen smaakboeket aan de koolzaadhoning. Ondertussen verhuizen de bijenvolken naar Beetsterzwaag, waar de bijen nectar verzamelen uit zomerbloeiers als de witte klaver en de lindeboom. Deze zomerse Beetsterzwaagster honing wordt in juli uit de raten geslingerd en is fruitig van smaak. De bijenvolken verhuizen in de nazomer naar het Lauwersmeer. De bloemen in dit Waddengebied leveren nectar die de bijen omzetten in honing dat rijk van smaak is.